HỘI THẢO LẤY Ý KIẾN XÂY DỰNG CTĐT TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC VỀ KINH DOANH SÁNG TẠO VÀ CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA (CREATIVE BUSINESS AND CULTURAL INDUSTRY)

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển kinh tế gắn với văn hóa, sáng tạo và chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa ngày càng được xác định là một động lực quan trọng của tăng trưởng và phát triển bền vững. Quan điểm này đã được khẳng định xuyên suốt trong nhiều chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, từ Nghị quyết 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, đến Quyết định số 1755/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Chủ trương nhất quán của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tiêu biểu là các đồng chí Nguyên Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, đều khẳng định vai trò then chốt của văn hóa và yêu cầu đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp văn hóa theo hướng hiện đại, sáng tạo, giàu bản sắc và có năng lực cạnh tranh, trở thành động lực quan trọng cho phát triển đất nước.
 

Trên cơ sở các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo, cùng với lợi thế sẵn có về đào tạo kinh tế, kinh doanh và quản trị trong bối cảnh chuyển đổi số, Trường Đại học Ngoại thương đã chủ động xây dựng và triển khai CTĐT Kinh doanh sáng tạo và Công nghiệp văn hóa nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghiệp văn hóa trong giai đoạn phát triển mới. Chương trình do Viện Phát triển Nguồn nhân lực Việt Nam - Nhật Bản (VJCC) chủ trì, phát huy lợi thế là không gian đào tạo mở gắn với mạng lưới doanh nghiệp và chuyên gia đa lĩnh vực, đồng thời giàu kinh nghiệm tích hợp phát triển chương trình đào tạo trong nước và quốc tế, bảo đảm tính liên ngành, thực tiễn và hội nhập. Với mục tiêu tiếp nhận các góp ý chuyên môn để hoàn thiện mục tiêu, chuẩn đầu ra và cấu trúc đào tạo theo định hướng “căn bản - mở - linh hoạt” của Nhà trường, Hội thảo được tổ chức mở rộng, quy tụ đông đảo đại biểu đại diện cho các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, các trường đại học và doanh nghiệp.
 

Đại diện các bên liên quan tham dự Hội thảo
 

Về phíacác cơ quan, tổ chức quản lý nhà nước có sự hiện diện của bà Lê Minh Anh - Trưởng Ban Phát triển không gian sáng tạo, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia; Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh - Trưởng ban Sinh Viên - Hoa Học Trò, Báo Tiền phong; TS Nguyễn Hồng Hà - Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài truyền hình Việt Nam; TS Bùi Tuấn Thành - Trưởng phòng Hợp tác Công - Tư, Quỹ Phát triển KHCN, Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam; Nhà báo Phạm Bảo Lê - Đài Tiếng nói Việt Nam; ThS, BTV Hoàng Trang - Ban Văn nghệ, Đài truyền hình Việt Nam.
 

Từ các trường đại học/viện nghiên cứu có sự tham gia của PGS, TS Nguyễn Việt Khôi - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học liên ngành và nghệ thuật, ĐH Quốc gia Hà Nội; TS Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, kiêm Trưởng ban biên tập Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa, Đại học Văn hóa Hà Nội; TS Trần Thị Thuỷ - Phó giám đốc trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương, Học viện KHXHVN; TS Trịnh Phan Thị Phong Lan - Phó Viện trưởng Viện Hà Nội học và Đào tạo Quốc tế, Trường ĐH Thủ đô, phụ trách ngành Văn hoá học và Việt Nam học; TS Mai Thị Hạnh - Phó trưởng Khoa Công nghiệp văn hoá và Di sản, Trường Đại học Khoa học liên ngành và nghệ thuật, ĐH Quốc gia Hà Nội; TS Trịnh Lê Anh - Trưởng Bộ môn Quản trị Sự kiện, Khoa Du lịch học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN; TS Nguyễn Thị Thanh Hòa - Giám đốc chương trình đào tạo Văn hoá học, Viện Hà Nội học và Đào tạo quốc tế, Trường ĐH Thủ đô, phụ trách ngành Văn hoá học và Việt Nam học; TS Phạm Lê Dạ Hương - Học viện Báo chí và tuyên truyền.
 

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, tham dự có bà Phạm Thị Hằng - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sáng tạo Nghệ thuật và Sự kiện Sun Bright; ông Phạm Ngọc Linh - CEO Công ty CP Tiếp thị và truyền thông Unique; ông Hoàng Ngọc Dũng - Tổng Giám đốc Công ty CP Truyền thông và giải trí sắc màu Color Media; ông Phạm Quốc Hưng - Đạo diễn, Giám đốc sáng tạo, kiêm Founder & CEO Wemagine Studio; và Đạo diễn, NSX Đoàn Thăng Long - PGĐ Công ty TNHH Truyền Thông Sự Kiện Hoàng Gia.
 

Về phía Trường ĐH Ngoại thương có sự tham dự của PGS, TS Nguyễn Thị Hiền - Viện trưởng Viện phát triển nguồn nhân lực Việt Nam - Nhật Bản (VJCC); PGS, TS Phan Thị Thu Hiền - Trưởng Ban Xây dựng và phát triển CTĐT, Phòng Quản lý đào tạo; PGS, TS Trần Thị Ngọc Quyên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu sáng tạo; TS Trần Thu Minh - Giảng viên Khoa Tiếng Trung Quốc; cùng thầy cô lãnh đạo các Viện, Khoa và phòng Ban liên quan, cán bộ, giảng viên Nhà trường.

Đại diện Trường ĐH Ngoại thương
 

Mở đầu hội thảo, PGS, TS Nguyễn Thị Hiền trình bày về cách tiếp cận xây dựng CTĐT Kinh doanh sáng tạo và Công nghiệp văn hóa theo định hướng thiết kế chương trình hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Đặc biệt, PGS, TS Nguyễn Thị Hiền đã nhấn mạnh về khung CTĐT với cấu trúc tích hợp giữa ba trụ cột chính gồm: (1) kiến thức nền tảng kinh tế - kinh doanh - quản trị; (2) kiến thức về văn hóa, đổi mới sáng tạo, kinh doanh sáng tạo và hệ sinh thái công nghiệp văn hóa – sáng tạo; (3) thực hành kinh doanh sáng tạo, chuyển đổi số và khởi nghiệp. Các trụ cột này được kết nối xuyên suốt thông qua mô hình học tập theo dự án (PBL) với chuỗi học phần cap-CCI, giúp người học từng bước hình thành, phát triển và triển khai các dự án kinh doanh văn hóa - sáng tạo từ cấp độ khởi nghiệp đến hệ sinh thái ở cấp độ doanh nghiệp và địa phương. Chương trình được tổ chức triển khai theo mô hình Phát triển nghề nghiệp (Career Development Integrated Training Model) của Nhà trường, kết hợp cơ chế hợp tác đa bên giữa Trường ĐH Ngoại thương, Viện VJCC và các đối tác trong nước và quốc tế, bao gồm các cơ sở đào tạo/viện nghiên cứu và các doanh nghiệp, qua đó hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo toàn diện và gắn liền với thực tiễn.

PGS, TS Nguyễn Thị Hiền - Viện trưởng Viện phát triển nguồn nhân lực Việt Nam - Nhật Bản (VJCC) phát biểu khai mạc và giới thiệu về CTĐT

TS Hoàng Anh Duy – Trưởng Bộ môn Nghiệp vụ Viện VJCC, MC dẫn dắt Hội thảo
 

Tại phiên tham luận số 1, PGS, TS Nguyễn Việt Khôi - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học liên ngành và nghệ thuật, ĐH Quốc gia Hà Nội chia sẻ quan điểm từ góc độ cơ sở đào tạo và quản lý giáo dục, nhấn mạnh việc phát triển chương trình đào tạo công nghiệp văn hóa cần xuất phát từ nhu cầu xã hội và thị trường lao động. PGS, TS Nguyễn Việt Khôi cũng đề xuất thiết kế chương trình theo mô hình “lai”, kết hợp kiến thức văn hóa - xã hội, kinh tế sáng tạo, quản trị, luật và bản quyền với các học phần thực hành, studio và học tập theo dự án, cùng đội ngũ giảng dạy đa dạng gắn với hệ sinh thái sáng tạo thực. Từ đó, PGS, TS Nguyễn Việt Khôi khẳng định việc xây dựng Chương trình đào tạo Kinh doanh sáng tạo và Công nghiệp văn hóa là bước đi kịp thời, đáp ứng nhu cầu xã hội và thị trường, góp phần giúp Việt Nam từng bước tiệm cận các mô hình đào tạo tiên tiến và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
 

PGS, TS Nguyễn Việt Khôi - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học liên ngành và nghệ thuật trình bày Tham luận số 1
 

Tiếp đó, bài tham luận của bà Phạm Thị Hằng - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sáng tạo Nghệ thuật và Sự kiện Sun Bright tiếp cận việc xây dựng CTĐT từ góc độ doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa và kinh doanh sáng tạo. Bài tham luận tập trung chia sẻ kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp và những kết quả nổi bật trong tổ chức các dự án văn hóa - nghệ thuật, tiêu biểu là Concert Quốc gia – Tổ quốc trong tim, qua đó cho thấy khả năng kết hợp hiệu quả giữa giá trị tư tưởng, sáng tạo nghệ thuật và mô hình tổ chức sản xuất chuyên nghiệp trong ngành công nghiệp văn hóa. Bài tham luận không chỉ khẳng định vai trò của việc đào tạo Kinh doanh sáng tạo và Công nghiệp văn hóa trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội gắn với gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, mà còn đồng thời đáp ứng nhu cầu lớn từ các doanh nghiệp và đơn vị tổ chức trong lĩnh vực này đối với việc tuyển dụng và đào tạo đội ngũ nhân sự có chuyên môn cao.

Bà Phạm Thị Hằng - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sáng tạo Nghệ thuật và Sự kiện Sun Bright trình bày Tham luận số 2
 

Hội thảo tiếp tục nhận được nhiều ý kiến đóng góp, trao đổi tại phiên thảo luận chung. Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh - Trưởng ban Sinh Viên - Hoa Học Trò, Báo Tiền Phong nhấn mạnh nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa hiện ở mức cao trong khi số cơ sở đào tạo còn hạn chế, đồng thời cho rằng đây là thời điểm thuận lợi để Trường Đại học Ngoại thương phát huy lợi thế đào tạo kinh tế kinh doanh. Ông đề xuất tăng thời lượng thực hành và thúc đẩy hợp tác giữa Báo Tiền Phong và Nhà trường nhằm tạo điều kiện cho sinh viên tham gia trực tiếp vào việc tổ chức các sự kiện thực tế.
 

Cùng quan điểm về tính cần thiết và đúng thời điểm của CTĐT, TS Trịnh Lê Anh - Trưởng Bộ môn Quản trị Sự kiện, Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN và TS Trần Thị Thủy - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương nhấn mạnh CTĐT phù hợp với các chủ trương, chính sách của Chính phủ về phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp sự kiện và kinh tế di sản, đồng thời bắt nhịp với xu hướng quốc tế. Các ý kiến cho rằng cách tiếp cận của Trường Đại học Ngoại thương, trong đó nhấn mạnh yếu tố kinh tế của công nghiệp văn hóa và năng lực vận hành mô hình kinh doanh sáng tạo, là hướng đi phù hợp trong bối cảnh hội nhập quốc tế. TS Trần Thị Thủy cũng đề xuất tăng cường hàm lượng công nghệ, chuyển đổi số trong CTĐT và mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo và thực tập cho sinh viên.
 

Từ trái qua phải: Nhà báo Nguyễn Tuấn Anh - Trưởng ban Sinh Viên - Hoa Học Trò, Báo Tiền Phong; TS Trịnh Lê Anh - Trưởng Bộ môn Quản trị Sự kiện, Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN; TS Trần Thị Thủy - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương
 

Từ góc độ doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, bà Lê Minh Anh - Trưởng Ban Phát triển Không gian Sáng tạo, Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia, ông Phạm Ngọc Linh - CEO Công ty CP Tiếp thị và truyền thông Unique, cùng ông Hoàng Ngọc Dũng - Tổng Giám đốc Công ty CP Truyền thông và giải trí sắc màu Color Media đều thống nhất đánh giá cao giá trị thực tiễn của Chương trình đào tạo đối với nhu cầu nhân lực hiện nay. Các ý kiến cho rằng thị trường đang thiếu đội ngũ nhân sự vừa có tư duy sáng tạo, vừa có nền tảng kiến thức kinh doanh, quản trị và pháp luật; đồng thời nhấn mạnh công nghiệp văn hóa và kinh doanh sáng tạo không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường, mà còn cần đóng vai trò kiến tạo xu hướng mới. Theo đó, CTĐT nên nhấn mạnh các học phần về pháp luật, khởi nghiệp, quản trị công nghệ và mô hình kinh doanh sáng tạo, cũng như mở rộng hợp tác với doanh nghiệp và các tổ chức trong và ngoài nước.
 

Từ trái qua phải: Ông Phạm Ngọc Linh - CEO Công ty CP Tiếp thị và truyền thông Unique; Bà Lê Minh Anh - Trưởng Ban Phát triển Không gian Sáng tạo, Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia; Ông Hoàng Ngọc Dũng - Tổng Giám đốc Công ty CP Truyền thông và Giải trí Sắc màu Color Media
 

Ở góc độ cơ sở đào tạo và quản lý, TS Trịnh Phan Thị Phong Lan - Phó Viện trưởng Viện Hà Nội học và Đào tạo Quốc tế, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội; TS Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội và TS Nguyễn Thị Thanh Hòa - Giám đốc chương trình đào tạo Văn hoá học, Viện Hà Nội học và Đào tạo quốc tế, Trường ĐH Thủ đô tập trung góp ý về việc làm rõ vị trí việc làm, chuẩn đầu ra và cấu trúc học phần của CTĐT. Các ý kiến cho rằng cần tăng cường các học phần liên quan đến văn hóa, công nghiệp văn hóa và di sản, cân đối hợp lý giữa lý thuyết và thực hành, đồng thời định hướng phát triển CTĐT theo lộ trình nâng cấp từ chuyên ngành thành ngành đào tạo hoàn chỉnh.
 

Từ trái qua phải: TS Trịnh Phan Thị Phong Lan - Phó Viện trưởng Viện Hà Nội học và Đào tạo Quốc tế, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội; TS Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội; TS Nguyễn Thị Thanh Hòa - Giám đốc chương trình đào tạo Văn hoá học, Viện Hà Nội học và Đào tạo quốc tế, Trường ĐH Thủ đô
 

Đại diện Đài Truyền hình Việt Nam, TS Nguyễn Hồng Hà - Ban Chuyên đề - Khoa giáo và ThS, BTV Hoàng Trang - Ban Văn nghệ nhấn mạnh yêu cầu tăng cường truyền thông số và đào tạo trong bối cảnh chuyển đổi số trong CTĐT, làm rõ cơ hội nghề nghiệp cho người học, đẩy mạnh hàm lượng thực hành, thực tập và kết nối với địa phương, doanh nghiệp trong quá trình đào tạo, từ đó tiến tới phát triển công nghiệp văn hóa ở nhiều cấp độ, từ quốc gia đến địa phương và doanh nghiệp.
 

Từ trái qua phải: TS Nguyễn Hồng Hà - Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài truyền hình Việt Nam; ThS, BTV Hoàng Trang - Ban Văn nghệ, Đài truyền hình Việt Nam.
 

Từ phía Trường Đại học Ngoại thương, PGS, TS Trần Thị Ngọc Quyên nhấn mạnh nền tảng nghiên cứu và giảng dạy về công nghiệp văn hóa của Nhà trường cùng mạng lưới cựu sinh viên rộng khắp. Đặc biệt, Viện Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam - Nhật Bản (VJCC) được xác định là đơn vị chủ trì CTĐT với lợi thế về không gian học tập mở, mạng lưới doanh nghiệp - chuyên gia và khả năng tích hợp các mô hình đào tạo tiên tiến trên thế giới với bối cảnh Việt Nam. Chương trình hướng tới đào tạo những nhân sự có hiểu biết toàn diện về công nghiệp văn hóa, có khả năng đảm nhiệm vai trò quản lý, giám tuyển và vận hành các mô hình kinh doanh sáng tạo.
 

PGS, TS Trần Thị Ngọc Quyên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu sáng tạo, Trường Đại học Ngoại thương
 

Các ý kiến tại Hội thảo cho thấy sự thống nhất và đồng thuận cao của các bên liên quan đối với việc mở Chương trình đào tạo Kinh doanh sáng tạo và Công nghiệp văn hóa, coi đây là bước đi cần thiết, kịp thời và có ý nghĩa chiến lược trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo của Việt Nam. Chương trình được đánh giá có tiềm năng lớn khi kết hợp hài hòa giữa nền tảng kinh tế, kinh doanh, quản trị với văn hóa, sáng tạo và thực tiễn thị trường, phù hợp với xu hướng phát triển trong nước và quốc tế. Đại diện Nhà trường cũng ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến góp ý tâm huyết, thiết thực từ các bên liên quan, coi đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện Chương trình đào tạo, qua đó càng khẳng định sức hút, tính thời điểm và tiềm năng phát triển bền vững của CTĐT trong thực tiễn.

Kết thúc phiên thảo luận, đại diện các cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu, cơ quan báo chí và doanh nghiệp bày tỏ sự ủng hộ tích cực và mong muốn tăng cường hợp tác với Trường Đại học Ngoại thương trong việc tiếp nhận sinh viên thực tập và phối hợp đào tạo trong lĩnh vực kinh doanh sáng tạo và công nghiệp văn hóa. Những cam kết hợp tác này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc để Chương trình Đào tạo sớm đi vào triển khai hiệu quả, khẳng định tiềm năng thành công và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của ngành trong thời gian tới.